Bir zamanlar bir yazılımcı vardı.

Üniversiteden yeni mezun olmuştu ve heyecanla ilk işine başlamıştı. Önüne gelen görev basitti: “Şu modülü çalışır hale getir.” O da oturdu, birkaç saat içinde kodu yazdı ve teslim etti. Sistem çalıştı. Evet, çalışıyordu ama… kimse o koda dokunmak istemiyordu.

Bir gün takım lideri ona dönüp şöyle dedi:

“Çalışan kod seni bugün kurtarır, temiz kod seni yarın da kurtarır.”

O gün genç yazılımcı, “Clean Code” kavramıyla tanıştı.

Dağınık Koddan Temiz Koda

Başlangıçta kod yazmak, bir problemi çözmekten ibaretti. Ama zamanla fark etti ki, yazdığı kodu en çok okuyan kişi kendisiydi. Başka bir deyişle, kod aslında bilgisayardan çok insan için yazılıyordu.

Robert C. Martin’in (Uncle Bob) meşhur sözleri aklına kazındı:

“Temiz kod, her zaman sanki onu önemseyen biri tarafından yazılmış gibi görünür.”

Bunu fark ettiğinde, değişim başladı. Fonksiyonları küçülttü, değişken isimlerini daha anlamlı hale getirdi. Yorum satırları yerine kendini anlatan kod yazmayı öğrendi. Ve her şeyden önemlisi, kısa vadede birkaç saniye kazandıran “hızlı çözümlerin” uzun vadede büyük bir yük getirdiğini gördü.

SOLID İlkeleriyle Tanışma

Bir gün mentoruyla kahve içerken sohbetleri “iyi yazılım mimarisi”ne geldi. Mentor gülümsedi ve şöyle dedi:

“Kod, sadece bugünü değil yarını da düşünerek yazılır. İşte bu yüzden SOLID ilkeleri vardır.”

Ve ardından genç yazılımcıya beş altın kuralı anlattı:

S – Single Responsibility Principle: Her sınıfın sadece bir sorumluluğu olsun.
O – Open/Closed Principle: Kod geliştirmeye açık, değişikliğe kapalı olsun.
L – Liskov Substitution Principle: Bir sınıfın alt sınıfı, üst sınıfın yerine sorunsuzca kullanılabilsin.
I – Interface Segregation Principle: Kapsamlı bir interface yerine ihtiyaca uygun küçük interface’ler yaz.
D – Dependency Inversion Principle: Sınıflar, somut bağımlılıklar yerine soyutlamalara bağımlı olsun.

Genç yazılımcı, bu ilkeleri birer felsefe gibi benimsedi. Artık kod yazmak sadece “çalışsın yeter” değil, “yarın da kolayca genişletilebilsin” anlamına geliyordu.

Kodun Arkasında İnsan

Aradan aylar geçti. Genç yazılımcı artık takımdaki sorunlu modülleri gönüllü olarak üstleniyor, eski dağınık kodları temiz kodla yeniden inşa ediyordu.

Her satırda şunu hatırlıyordu:

“Temiz kod, sadece makineye değil, insana da hitap eder.”

Ve anladı ki aslında yazılım sadece teknolojiden ibaret değil; işbirliği, sürdürülebilirlik ve güvenin bir yansımasıydı.

Sonuç

Bugün dönüp baktığında, yazılımcının en büyük başarısı çalışır kod yazmak değil, geleceğe dirençli kod yazmak olduğunu öğrendi. Clean Code ve SOLID, onun için artık sadece teknik kurallar değil, bir yaşam biçimiydi.

Ve belki de bu yolculukta öğrendiği en önemli ders şuydu:

“Kötü kod yazan herkesin işi olur, ama temiz kod yazan herkesin izi kalır.”