1. SSR ve CSR Dengesinde Yeni Dönem

Uzun süre Single Page Application (SPA) mantığıyla React projeleri geliştirdim. Özellikle küçük ve orta ölçekli projelerde SPA’nın sadeliği büyük avantaj sağlıyor. Ancak daha büyük uygulamalarda SEO sorunları ve ilk yüklenme süresinin uzaması ciddi dezavantaj oluyor.

Burada Next.js ve Remix gibi framework’lerin popülerleşmesini çok anlamlı buluyorum. Çünkü hem Server-Side Rendering (SSR) hem de Static Site Generation (SSG) gibi yaklaşımları destekleyerek hibrit bir çözüm sunuyorlar. Gelecekte kendi projelerimde de bu tür bir yapı tercih etmeyi düşünüyorum, özellikle SEO’nun kritik olduğu durumlarda.

2. Edge Computing ve Serverless Mimari

Geçmişte backend geliştirmelerinde ağırlıklı olarak Spring Boot kullandım. Spring Boot güçlü bir yapı sağlıyor ama her zaman yüksek kaynak tüketimi ve deployment sürecindeki zorluklar gibi dezavantajlar var.

Son dönemde gördüğüm en önemli eğilimlerden biri, uygulamaların edge sunuculara taşınması. Kullanıcıya daha yakın konumda çalıştıkları için gecikme süreleri azalıyor. Cloudflare Workers ve Vercel gibi platformlar bu konuda büyük kolaylık sağlıyor. Gelecekte bazı yan projelerimde serverless yapıları denemeyi hedefliyorum. Özellikle mobil uygulama backend’leri için bu modelin daha verimli olacağını düşünüyorum.

3. Yapay Zekâ Destekli Geliştirme

Son birkaç yılda yapay zekâ sadece “kod yazdıran bir araç” değil, aynı zamanda tasarım, test ve içerik üretimi aşamalarında da rol almaya başladı. Ben de zaman zaman prototip oluştururken veya dokümantasyon hazırlarken yapay zekâ araçlarından faydalanıyorum.

Örneğin:

Flutter ile geliştirdiğim servis takip uygulamasında, kullanıcı arayüzü tasarım fikirlerini hızlıca üretmek için AI destekli araçlar kullandım.
LiDAR projesinde veri analizi sürecinde algoritmaların optimizasyonunu hızlandırmak için AI önerilerinden faydalandım.

Bu noktada bence yapay zekâ, “geliştiricinin yerini almak” yerine, yardımcı bir ekip arkadaşı haline geliyor.

4. WebAssembly (WASM) ile Güçlü Uygulamalar

Benim doğrudan kullandığım bir teknoloji olmasa da WebAssembly gelecekte daha fazla hayatımıza girecek gibi görünüyor. Özellikle yüksek performans gerektiren uygulamalarda (3D görselleştirme, oyun, büyük veri işleme) tarayıcıların yeteneklerini artırıyor.

LiDAR tabanlı modem optimizasyon projemde 3D nokta bulutu verilerini görselleştirmek için WebGL tabanlı çözümler denemiştim. Ancak ileride bu tarz projelerde WASM entegrasyonu çok daha akıcı bir deneyim sağlayabilir.

5. Progressive Web Apps (PWA) Yeniden Yükselişte

Mobil geliştirme üzerine düşündüğümde (örneğin yaşlılar için düşme tespit saati veya işçi servis takip uygulaması gibi projeler), hep şu soruyla karşılaşıyorum: “Ayrı ayrı iOS ve Android uygulamaları mı geliştirmeliyim, yoksa tek bir çözüm yeterli mi?”

PWA’lar burada çok kritik bir rol oynuyor. Tek bir kod tabanıyla hem web hem mobil deneyimi sunabiliyorsunuz. Flutter kullanımıma rağmen, bazı daha basit projelerde PWA tercih etmeyi düşünüyorum. Çünkü:

Kullanıcılar uygulamayı mağazadan indirmek zorunda kalmıyor.
Güncellemeler daha hızlı yayılıyor.

6. Tasarımda Minimalizm ve Kullanıcı Deneyimi

Frontend geliştirmelerimde Material UI ve Tailwind CSS sık kullandığım araçlar oldu. Son yıllarda özellikle utility-first yaklaşımını benimseyen Tailwind CSS’in hız kazandırdığını söyleyebilirim.

Ayrıca neredeyse tüm projelerde kullanıcıların artık “dark mode” beklentisi var. Eskiden ekstra bir özellik gibi görünse de artık varsayılan bir standart haline geldiğini düşünüyorum. Ben de geliştirdiğim uygulamalarda bu özelliği eklemeye özen gösteriyorum.

Sonuç

Web geliştirme her geçen yıl yeni yaklaşımlar ve araçlarla şekilleniyor. 2025 itibarıyla SSR’nin yeniden yükselişi, edge computing, AI destekli geliştirme, WASM, PWA’lar ve minimal tasarım anlayışı en öne çıkan trendler arasında.

Kendi deneyimlerimden yola çıkarak gördüğüm şu: Teknoloji hızla değişse de asıl önemli olan doğru yaklaşımı doğru problem için seçmek. Yani her projeye SPA, SSR ya da PWA gözüyle bakmak yerine, projenin ihtiyaçlarını analiz ederek karar vermek gerekiyor.

Ben de önümüzdeki dönemde yeni projelerimde bu yaklaşımları daha fazla denemeyi, özellikle serverless mimari ve PWA çözümleri üzerine çalışmayı hedefliyorum.